USD/JPY بەرزبووەتە سەر سەرەوەی بەرزترین ئاستەکانی ساڵی 2024 لە نزیک 162، و بە ئاستێک گەیشتووە کە دوایین جار لە ساڵانی 1980دا بینرا بوو، لە کاتێکدا بازاڕەکان چاودێری ئەنجامدانی هەنگاوێکی ئەگەرەکی لەلایەن بانکی ناوەندی ژاپان دەکەن. فرۆشتنی فەرمی کۆی گشتییەکەی کەمێک زیاتر لە 70 ملیار دۆلار بوو لە کۆتایی مانگی ئاپریل و سەرەتای مانگی مەی، لە ئاستەکانی کەمێک سەرەوەی 160؛ بەڵام سنوورداری هەبوونی پشتیوانی زیاتر بۆ یەنی ژاپان بە شەپۆلێکی گشتیی بەهێزی دۆلاری ئەمریکا وەک هۆکارێکی سەرەکی دیاری دەکرێت و هەروەها بە سنوورداربوونەکانی تاکتیکی دەستێوەردانی بازاڕ، لەوانە هەڵسوکەوتی کۆمەڵبوون (clustering) و کاتی دەستێوەردان لە ڕووی شلەیی/لیکوییدیەتی بازاڕ.
سەرنج هەروەها بۆ ڕۆژژمێر و “پەڕەی هێزی سیاسەت”ی ژاپانە. بەوەی بەیانی سەبەینێ قسەکردنەوەکان لەلایەن سەرۆکی فێدێرەڵ ڕیزێرڤ کێڤن وۆرش بەردەستە و ڕاپۆرتی کار لە ئەمریکا بۆ مانگی حوزەیران (June) بۆ پێنجشەممە دانراوە، پشووڕۆژی 4ی تەمموزی ئەمریکا لە هەینی وەک “پەنجەرەیەکی” ئەگەرەکی بۆ دەستێوەردان دەبینرێت؛ ئەگەر نا، سەرنج دەگوازرێتە سەر 16–17ی تەمموز پێش پشووڕۆژی Marine Day لە 20ی تەمموز. ئەگەر هەنگاو دوا بکەوێت و داتا و پەیامی فێد هێشتا هەڵگرەی تۆنێکی بازڕەوانە (hawkish) بن، پێشبینی دەکرێت USD/JPY لە دەوری 164–165دا بێت. ژاپان نزیکەی 1.1 ترلیۆن دۆلار پاشەکەوتی دراوە بیانیی هەیە، بەرامبەر بە کەمترین ئاستی دە ساڵەکەی کە نزیکەی 1.07 ترلیۆن دۆلار بوو؛ هەروەها ڕێکارچوارچێوەی رژێمی IMF فشار زیاد دەکات: زیاتر لە سێ جار دەستێوەردان لە ماوەی شەش مانگ، کە “جارێک” زیاتر لە سێ ڕۆژی کارکردن نەخایەنێت، دەکرێت بارودۆخی “floatingی ئازاد”ی ژاپان بخاتە مەترسی.
فشاری بەرزبوونەوە بۆ دەستێوەردانی بانکی ناوەندی ژاپان
لەگەڵ ئەوەی USD/JPY ئێستا لەسەر 165 دادەستوێت، ئێمە لە ئاستی بەرزی ئاگاداری داین بۆ دەستێوەردانی بانکی ناوەندی ژاپان. فشارەکە زۆر قورسە، چونکە خوێندنەوەی دواهەمین CPIی تۆکیۆی ژاپان بە 2.7% پیشان دەدات یەنی لاواز چۆن نرخەکانی هاوردە زیاتر دەکات. ئەمە کێشەیەکی سیاسیی گەورەیە کە ناتوانرێت ماوەیەکی زۆر پشتگوێ بخڕێت.
پێمان وایە BoJ بە گومان زۆر چاوەڕێ دەکات تا داتاکانی گرنگی ئەم هەفتەی ئابووری ئەمریکا تێپەڕبن. ڕاپۆرتی کارەکانی ئەمریکا لەم هەینییەدا ڕوودادی مەترسیدارێکی سەرەکییە کە دەکرێت دۆلار هێشتا بەرزتر بکات. ئەمە پەنجەرەی شلەیی کەم لە دەوری پشووڕۆژی 4ی تەمموزی ئەمریکا دەکاتە کاتی گونجاو بۆ هەنگاو، بۆ ئەوەی کاریگەرییان زۆرتر بێت.
چاوەڕوانی بۆ یەن و کاریگەری سنوورداری دەستێوەردان
ئەگەر لەم هەفتەیەدا دەستێوەردان ڕوونەدات، دەبێت چاودێری نیوەی تەمموز بکەین، پێش پشووڕۆژی Marine Dayی ژاپان لە 21ی تەمموز. ئەمە ڕێچکەی ساڵی 2024 دووبارە دەکاتەوە، کە کاربەدەستەکان لە ماوەکانی پشوو بۆ دەستێوەردان سوودەیان وەرگرت. ئەگەر داتای ئەمریکا بەهێز بمێنێتەوە، بە ئاسانی دەکرێت USD/JPY تا ئاستی 167 تاقی بکاتەوە تا ئەو کاتە.
دەزانین پاشەکەوتە دراوە بیانیی ژاپان بێکۆتایی نیە، ئێستا لە نزیکەی 1.15 ترلیۆن دۆلارە دوای هەندێک هەنگاو لەم ساڵەدا. هەروەها دەیەوێت خۆی لەوە بدور بگرێت کە IMF لە “floatingی ئازاد” بۆ پۆلێنکردنێکی تر بگۆڕێتەوە. لەبەر ئەمە، هەر دەستێوەردانێک تێکەڵ بە دیاریکردن و مەبەستداری دەبێت و بڕیارێکی قاطع، نە جەنگێکی درێژخایەن.
لە کۆتاییدا، دەبێت بیرمان بێت ئەم بەرزبوونەوەیە بنەڕەتاً بە دۆلاری بەهێزی ئەمریکا ھەڵدەسەنگێندرێت. داتای دواهەمین Core PCEی ئەمریکا بە 2.9% پیشان دەدات هێشتا هەڵتۆوەکان (inflation) “دەگیرێت/چەسپاوە” و فێدێرەڵ ڕیزێرڤ لەڕێگای توندوتیژیی سیاسەت (hawkish)دا دەهێڵێتەوە. ئەم جیاوازییەی سیاسەت سنوور دەدات بۆ ئەوەی بزانین دەستێوەردانی BoJ تا چەند دەتوانێت پشتیوانی درێژخایەن بۆ یەن دابین بکات.
